Rinosinusiti kronik — qasja klinike

Është klinikishtë e dobishme të dyshojmë në rinosinusit kronik kur pacienti raporton simptoma që zgjasin më shumë se 12 javë pa zhdukje të plotë. Klinikishtë është e dobishme të dallojmë RSK me polipe të hundës (CRSwNP) nga RSK pa polipe (CRSsNP), pasi qasja terapeutike mund të jetë e ndryshme.

Kriteri kryesor diagnostik sipas praktikës klinike: prania e dy ose më shumë simptomave, ku njëri është obstruksion nazal ose sekretim nazal, me kohëzgjatje ≥ 12 javë.

Katër simptomat kardinale të RSK janë: obstruksioni nazal (vështirësi në frymëmarrje me hundë), sekretimi nazal (anterior ose postnazal), dhimbja ose presioni facial dhe reduktimi i shqisës së nuhatjes (hiposmia/anosmia). Prania e të gjitha katër simptomave rrit probabilitetin klinik të RSK.

Diferencialishte është e dobishme të konsiderojmë: rinitin alergjik (model sezonal, kruarje, lotim), devijacionin e septumit (obstruksion njëanësor), hipertrofinë adenoidale (veçanërisht tek fëmijët) dhe shkaqe më të rralla si sëmundjet granulomatoze.

Në kujdesin parësor shëndetësor, diagnoza e RSK shpesh vendoset klinikishtë bazuar në anamnezë dhe ekzaminim fizik. Rinoskopia anteriore mund të tregojë edemë të mukozës, sekretim ose polipe. Endoskopia e hundës jep një pamje më të saktë të gjendjes së kanaleve nazale dhe ostiumeve sinusale.

CT i sinuseve nuk është gjithmonë i nevojshëm në vlerësimin fillestar, por është i dobishëm kur simptomat nuk i përgjigjen trajtimit konservativ, kur planifikohet ndërhyrje kirurgjikale ose kur dyshohet për komplikacione. Pyetësori SNOT-22 mund të jetë një mjet i dobishëm për monitorimin e ashpërsisë së simptomave dhe përgjigjes ndaj terapisë.

Qasja konservative e zakonshme përfshin kortikosteroidet intranazale si linjë e parë e trajtimit — reduktojnë inflamacionin e mukozës dhe, në rastin e polipeve, mund të reduktojnë madhësinë e tyre. Irrigimi i hundës me tretësirë saline (irrigim salin) përmirëson klirencën mukociliare dhe lehtëson simptomat.

Ciklet e shkurtra të kortikosteroideve sistemike mund të konsiderohen në rast të simptomatologjisë së rëndë ose polipeve të gjerë. Antibiotikët janë të indikuar vetëm në ekzacerbacionin akut me shenja të qarta të infeksionit bakterial — terapia antibiotike afatgjatë nuk është qasja standarde në rinosinusitin kronik.

Vlerësimin specialist është e dobishme të konsiderojmë kur: simptomat nuk i përgjigjen trajtimit konservativ adekuat për 3 muaj, kur dyshohet për polipe të hundës ose anomali anatomike, kur zhvillohen komplikacione (orbitale, intrakraniale), ose kur pacienti ka prezantim atipik që kërkon vlerësim endoskopik.

Pacientët me CRSwNP që nuk i përgjigjen trajtimit konservativ mund të jenë kandidatë për FESS (kirurgji endoskopike funksionale të sinuseve) ose, në rastet e duhura, për terapinë biologjike (dupilumab, mepolizumab).