Rinosinusitis
Rinosinusiti është një inflamacion i njëkohshëm i mukozës së hundës (rino-) dhe një ose më shumë sinuseve paranazale (-sinusitis). Është diagnoza më e zakonshme ORL në kujdesin shëndetësor parësor dhe një nga shkaqet kryesore të vizitave te mjeku.
Çfarë do të thotë ky term?
Termi rinosinusitis ka zëvendësuar termin e vjetër "sinusitis" sepse anatomia dhe fiziologjia e hundës dhe sinuseve përbëjnë një tërësi funksionale — inflamacioni pothuajse kurrë nuk prek sinuset pa përfshirjen e njëkohshme të mukozës së hundës.
Sipas kohëzgjatjes, rinosinusiti ndahet në akut (deri në 12 javë me tërheqje të plotë të simptomave) dhe kronik (simptomat zgjasin më shumë se 12 javë pa tërheqje të plotë). Forma kronike ndahet më tej në formën me polipe nazale (CRSwNP) dhe pa polipe (CRSsNP).
Kur është i rëndësishëm në praktikë?
Rinosinusiti është i rëndësishëm sepse prek një pjesë të konsiderueshme të popullsisë — vlerësohet se forma kronike prek 5–12% të popullsisë së rritur në Evropë. Ndikimi në cilësinë e jetës mund të jetë i konsiderueshëm: vështirësi në frymëmarrje, çrregullim i nuhatjes, dhimbje dhe presion në fytyrë, çrregullim i gjumit.
Dallimi midis formës akute dhe kronike është thelbësor për zgjedhjen e terapisë: format akute zakonisht kalojnë me trajtim konservativ, ndërsa ato kronike kërkojnë një qasje sistematike që mund të përfshijë terapi medikamentoze afatgjatë ose trajtim kirurgjikal.
Cilat janë simptomat ose gjendjet e lidhura?
Kriteret diagnostike për rinosinusitin përfshijnë dy ose më shumë nga simptomat e mëposhtme, nga të cilat të paktën një duhet të jetë bllokimi i hundës ose rinoreja:
- Bllokimi i hundës ose vështirësi në frymëmarrjen përmes hundës
- Rinoreja (e përparme ose e pasme — rrjedhje postnazale)
- Dhimbje ose presion në fytyrë
- Humbje ose zvogëlim i nuhatjes (hiposmia/anosmia)
Gjendjet shoqëruese përfshijnë rinitin alergjik, astmën, AERD (mbindjeshmëria ndaj aspirinës), polipet nazale dhe anomalitë anatomike si devijimi i septumit.
Si diagnostikohet ose vlerësohet?
Diagnoza vendoset klinikisht bazuar në simptoma dhe kohëzgjatje. Për konfirmimin dhe vlerësimin e shtrirjes së sëmundjes përdoren:
- Endoskopia e hundës — vizualizimi i zgavrës së hundës, polipeve, sekrecioneve
- CT i sinuseve paranazale — standardi i artë për vlerësimin e shtrirjes së sëmundjes dhe planifikimin e kirurgjisë
- SNOT-22 pyetësor — mjet i standardizuar për matjen e ndikimit në cilësinë e jetës
Pyetjet e shpeshta
Cili është ndryshimi midis rinosinusitit dhe sinusitit?
Termi 'sinusitis' është zëvendësuar me 'rinosinusitis' sepse inflamacioni pothuajse gjithmonë prek hundën dhe sinuset njëkohësisht. Të dy termat përshkruajnë të njëjtën gjendje, por rinosinusiti është një term mjekësor më i saktë.
A është rinosinusiti ngjitës?
Rinosinusiti akut viral (ftohja) është ngjitës. Rinosinusiti kronik nuk është një sëmundje ngjitëse — ai shfaqet si pasojë e inflamacionit afatgjatë, çrregullimit të pastrimit mukociliar dhe faktorëve imunologjikë.
A mund të kalojë rinosinusiti vetë?
Format akute virale kalojnë spontanisht brenda 7–10 ditësh. Rinosinusiti kronik nuk kalon vetë dhe kërkon trajtim — konservativ (kortikosteroide intranazale, shpëlarje e hundës) ose kirurgjikal.
Përmbajtje të lidhura në portal
Eksploroni faqet e detajuara, algoritmet dhe mjetet edukative të lidhura me këtë term.