Polipet nazale

Polipet nazale shfaqen nga mukoza e sinuseve etmoidale dhe pasazheve nazale. Histologjikisht karakterizohen nga infiltrimi eozinofilik, edema e stromës dhe trashja e membranës bazale — gjë që i dallon nga tumoret dhe cistet. Nuk janë malinje dhe nuk ka rrezik transformimi malinj.

Polipet mund të jenë unilaterale ose bilaterale. Polipet unilaterale kërkojnë vëmendje të veçantë sepse mund të jenë polip antrokoanal (beninj, por me origjinë specifike) ose më rrallë tumor — në këto raste indikohet biopsia.

Polipet nazale janë të rëndësishme sepse janë një nga shkaqet kryesore të bllokimit kronik të hundës dhe humbjes së nuhatjes. Ato janë të pranishme te 20–30% e pacientëve me rinosinusit kronik dhe shpesh shoqërohen me astmë (30–70% e pacientëve me polipe kanë astmë) dhe rinit alergjik.

AERD (Trijada e Samterit) — kombinimi i polipeve nazale, astmës dhe ndjeshmërisë ndaj aspirinës/NSAIDs — është një formë veçanërisht e rëndë e sëmundjes që kërkon një qasje specifike terapeutike.

Simptomat e polipeve nazale varen nga madhësia dhe lokalizimi:

• Bllokimi i hundës — zakonisht bilaterale, progresive
• Humbja e nuhatjes (anosmia/hiposmia) — simptoma më karakteristike e CRSwNP
• Rrjedhje postnazale dhe rinorea
• Shtypje në fytyrë
• Çrregullim i gjumit dhe gërhitje

Polipet më të vogla mund të jenë asimptomatike dhe të zbulohen rastësisht gjatë endoskopisë ose CT-së.

Diagnoza e polipeve nazale vendoset me endoskopi të hundës e cila tregon masa karakteristike të zbehta, të shndritshme, të buta në pasazhet nazale. CT i sinuseve tregon shtrirjen e ndryshimeve polipoze dhe përfshirjen e sinuseve.

Gradimi i polipeve sipas gjetjeve endoskopike (rezultati Lund-Kennedy, rezultati Davos) është i rëndësishëm për monitorimin e përgjigjes terapeutike. Vlerësimi alergologjik dhe spirometria indikohen në rast dyshimi për komponentë alergjike dhe astmë.

Polipet nazale duhet të dallohen nga:

• Polip antrokoanal — polip unilateral që buron nga sinusi maksilar, nuk reagon ndaj kortikosteroideve, kërkon heqje kirurgjikale
• Papiloma invertuar — tumor beninj që mund të imitojë polipin, por ka potencial për transformim malinj; kërkon biopsi dhe kirurgji më të gjerë
• Encefalocela — hernijacion i indit të trurit përmes pllakës kribriforme; e rrallë, por diagnozë diferenciale e rëndësishme në rastin e "polipit" unilateral
• Tumor malinj — masa unilaterale, e fortë, me rritje të shpejtë me gjakderdhje; kërkon biopsi urgjente

Vlerësimi specialist ORL duhet kërkuar kur:

• Ekziston bllokim progresiv i hundës që nuk reagon ndaj kortikosteroideve intranazale
• Humbja e nuhatjes që zgjat më shumë se 4 javë
• Masa të dukshme në zgavrën e hundës
• Polip unilateral (gjithmonë kërkon vlerësim specialist)
• Ekzacerbime të përsëritura të rinosinusitit kronik
• Astma që përkeqësohet me simptomat e CRS-së

Trajtimi konservativ:

• Kortikosteroidet intranazale (INS) — zvogëlojnë madhësinë e polipeve dhe simptomat; duhet të përdoren afatgjatë
• Kurs i shkurtër i kortikosteroideve orale — për zvogëlim të shpejtë të polipeve në rast të simptomave të rënda
• Shpëlarja e hundës me solucion fiziologjik

Trajtimi kirurgjikal:

• FESS (kirurgjia endoskopike funksionale e sinuseve) — heqja e polipeve dhe hapja e sinuseve; indikohet në rast dështimi të terapisë konservative
• Operacioni përmirëson simptomat te 80–90% e pacientëve, por polipet mund të rikthehen

Terapia biologjike (për CRSwNP të rëndë):

• Dupilumab — antitrup monoklonal që bllokon rrugën sinjalizuese IL-4/IL-13; zvogëlon polipet dhe përmirëson nuhatjen
• Indikohet te pacientët me CRSwNP të rëndë që nuk reagojnë ndaj terapisë standarde dhe FESS