Trajtimi i rinosinusitit kronik
Stupnjeviti terapijski pristup — od konzervativnih mjera do biološke terapije, individualizirano prema fenotipu i težini bolesti.
Linja e parë e trajtimit
Intranazalni kortikosteroidi (INCS)
INCS su temelj konzervativnog liječenja CRS-a. Smanjuju upalnu reakciju sluznice, edem i sekreciju. Primjenjuju se dugoročno, bez sistemskih nuspojava pri pravilnoj primjeni.
- Mometazon, flutikazon, budezonid
- Primjena: 1-2 puta dnevno
- Minimalni sistemski učinak
- Minimalno 3 mjeseca za procjenu odgovora
Shpëlarja e hundës me solucion fiziologjik
Ispiranje fiziološkom otopinom (izotonično ili hipertonično) poboljšava mukocilijarni klirens, uklanja alergene, iritanse i sekret. Preporučuje se kao adjuvantna terapija uz INCS.
- Fiziološka (0.9%) ili hipertonična (2-3%) otopina
- Primjena: 1-2 puta dnevno
- Poboljšava mukocilijarni klirens
- Reducira simptome i poboljšava kvalitetu života
Sistemski kortikosteroidi
Kratkotrajni oralni kortikosteroidi (prednizolon 0.5 mg/kg/dan, 5-10 dana) indicirani su pri akutnim egzacerbacijama ili kao priprema za endoskopsku kirurgiju. Nisu preporučeni za dugotrajnu primjenu zbog sistemskih nuspojava.
Indikacije:
- Akutna egzacerbacija CRS-a
- Priprema za FESS
- Procjena odgovora na kortikosteroide
- Privremena kontrola simptoma
Kirurgjia endoskopike funksionale e sinuseve (FESS)
Çfarë është FESS?
Funkcionalna endoskopska kirurgija sinusa (FESS) minimalno je invazivni kirurški zahvat koji se izvodi kroz nosnice, bez vanjskih rezova. Cilj je uspostava adekvatne drenage i ventilacije paranazalnih sinusa.
U slučaju CRSwNP, FESS uključuje i polipektomiju — uklanjanje nosnih polipa. Postoperativna medicinska terapija (INCS, ispiranje) ključna je za prevenciju recidiva.
Indikacije za FESS
- Neuspjeh konzervativne terapije (≥ 3 mjeseca)
- Anatomske abnormalnosti koje otežavaju drenagu
- Komplikacije CRS-a
- Polipoza koja ne reagira na INCS
Postoperativna skrb
- Ispiranje fiziološkom otopinom od 1. postoperativnog dana
- INCS nastaviti odmah nakon zahvata
- Kontrole svakih 4-6 tjedana (3-6 mjeseci)
- Procjena recidiva i potrebe za biološkom terapijom
Barna biologjike për CRSwNP të rëndë
Biološka terapija indicirana je za bolesnike s teškim CRSwNP koji ne reagira adekvatno na kirurgiju i/ili sistemske kortikosteroide.
| Lijek | Mehanizam | Indikacija | Doza i primjena | Posebnosti |
|---|---|---|---|---|
| Dupilumab | Anti-IL-4Rα (blokira IL-4 i IL-13) | Teški CRSwNP ± astma, atopijski dermatitis | 300 mg s.c. svaka 2 tjedna | Jedini lijek odobren za CRSwNP u HR |
| Omalizumab | Anti-IgE (blokira slobodni IgE) | CRSwNP s alergijskom komponentom | Doza ovisna o IgE i TT, s.c. svaka 2-4 tjedna | Korisno kod alergijske astme i urtikarije |
| Mepolizumab | Anti-IL-5 (smanjuje eozinofiliju) | CRSwNP s eozinofilijom | 100 mg s.c. svaka 4 tjedna | Indiciran i za eozinofilnu astmu |
Ju nevojitet një plan individual i trajtimit?
Specijalistička procjena uključuje endoskopiju, CT sinusa, SNOT-22 upitnik i individualizirani plan liječenja.