Simptom

Krvarenje iz nosa (epistaksa)

Epistaksa je jedna od najčešćih ORL hitnoća — javlja se u 60% populacije barem jednom u životu. U većini slučajeva je benigna i prolazi sama, ali ponavljajuće ili obilno krvarenje zahtijeva medicinsku obradu.

Pravilna prva pomoć pri krvarenju iz nosa

Što TREBA raditi

  • Sjediti uspravno, nagnuti glavu blago naprijed
  • Stisnuti mekani dio nosa (ispod koštanog dijela) palcem i kažiprstom
  • Držati pritisak kontinuirano 10–15 minuta bez puštanja
  • Disati na usta
  • Hladiti čelo i vrat hladnom krpom
  • Ako krvarenje ne stane — ponoviti još 10–15 minuta

Što NE TREBA raditi

  • Zabacivati glavu unazad — krv curi u grlo i može uzrokovati mučninu
  • Puniti nos vatom ili papirnatim rupčićem — može oštetiti sluznicu
  • Puhati nos — pogoršava krvarenje
  • Gutati krv — uzrokuje mučninu i povraćanje
  • Odmah sjesti ili leći — ostati u sjedećem položaju
Uzroci

Epistaksë e përparme vs. e pasme

Prednja epistaksa (90%)

Nastaje u Kiesselbach pleksusu — bogatoj vaskularnoj mreži na prednjem dijelu nosnog septuma. Obično benigna, lako se kontrolira pritiskom.

  • Suha nosna sluznica (suho okruženje, zima)
  • Trauma nosa ili čeprkanje
  • Kronični rinitis i sinusitis
  • Devijacija septuma s eksponiranom sluznicom
  • Alergijski rinitis

Epistaksë e pasme (10%)

Nastaje iz degëve të pasme të arterieve sfenoidale. Teže se kontrolira, često zahtijeva medicinsku intervenciju. Češća u starijih osoba.

  • Arterijska hipertenzija
  • Antikoagulantna terapija (varfarin, aspirin, NOAC)
  • Ateroskleroza
  • Koagulopatije (hemofilia, von Willebrand)
  • Tumori nosa i nazofarinksa

Lokalni uzroci

  • Devijacija septuma
  • Kronični sinusitis
  • Nosni polipi
  • Strana tijela (djeca)
  • Tumori nosa

Sistemski uzroci

  • Hipertenzija
  • Antikoagulanti
  • Koagulopatije
  • Trombocitopenija
  • Jetrena bolest

Okolišni uzroci

  • Suhi zrak (grijanje, klima)
  • Visoka nadmorska visina
  • Kemijska izloženost
  • Pušenje
  • Konzumacija alkohola
Hitnost

Kur të shkoni te mjeku?

Ndihma mjekësore urgjente

  • Krvarenje ne staje nakon 30 minuta pritiska
  • Obilno krvarenje s gutanjem krvi
  • Krvarenje nakon ozljede glave
  • Krvarenje uz visoki krvni tlak
  • Pacijent na antikoagulantnoj terapiji
  • Dijete mlađe od 2 godine

Kontroll i planifikuar (jo urgjent)

  • Ponavljajuća krvarenja (> 2× tjedno)
  • Krvarenje bez jasnog uzroka
  • Jednostrana začepljenost uz krvarenje
  • Krvarenje uz gubitak njuha
Trajtimi

Opsionet mjekësore të trajtimit

Kauterizacija (kemijska ili električna)

Najčešća metoda za prednju epistaksu — kauterizacija Kiesselbach pleksusa srebrovim nitratom ili elektrokauterom. Ambulantni zahvat.

Tamponada nosa

Prednja ili stražnja tamponada pri obilnom krvarenju koje ne reagira na pritisak. Ostaje 24–48 sati.

Endoskopska ligacija

Endoskopska ligacija sfenoidne arterije pri recidivirajućoj stražnjoj epistaksi — minimalno invazivna kirurška metoda.

Embolizacija

Intervencijska radiološka metoda za teške slučajeve — selektivna embolizacija krvnih žila nosa.

Liječenje uzroka

Korekcija devijacije septuma (septoplastika), liječenje sinusitisa, regulacija krvnog tlaka, prilagodba antikoagulantne terapije.

Keni gjakderdhje të përsëritura nga hunda?

Ekzaminimi endoskopik mund të përcaktojë burimin e gjakderdhjes dhe të sugjerojë një zgjidhje të përhershme.

Dijagnostika