Lund-Mackay skor
Лунд-Макеј скор е стандардизиран радиолошки систем за бодување кој го квантифицира обемот на болеста на КТ на синуси кај хроничен риносинузитис. Се користи за објективизација на тежината на болеста, следење на терапевтскиот одговор и проценка на индикациите за хирургија.
Што значи овој поим?
Системот е развиен од Лунд и Макеј во 1993 година како стандардизирана алатка за проценка на КТ наодите кај хроничен риносинузитис. Секој синус се бодува од 0 до 2:
- 0 — уреден синус (без заматување)
- 1 — делумно заматен синус
- 2 — целосно заматен синус
Синуси кои се бодуваат: максиларен (лев + десен), преден етмоидален (лев + десен), заден етмоидален (лев + десен), сфеноидален (лев + десен), фронтален (лев + десен). Остиомеаталниот комплекс (ОМК) се бодува 0 (прооден) или 2 (затнат).
Максималниот скор е 24 (12 по страна). Скор ≥4 се смета за клинички значаен и корелира со индикација за хирургија.
Кога е важен во практиката?
Лунд-Макеј скор е важен бидејќи:
- Објективизира обем на болеста независно од субјективните симптоми
- Корелира со SNOT-22 прашалникот и ендоскопскиот наод (Лунд-Кенеди скор)
- Се користи во клинички студии за стандардизација на популации
- Помага во донесувањето одлука за хируршки третман
- Следи терапевтски одговор (споредба на КТ пред и по терапија)
Кои се поврзаните симптоми или состојби?
Лунд-Макеј скор корелира со тежината на симптомите на хроничен риносинузитис, но корелацијата не е совршена — некои пациенти имаат висок скор со благи симптоми и обратно. Клиничката одлука секогаш ги комбинира КТ наодот, ендоскопскиот наод и SNOT-22 симптоматскиот скор.
Како се дијагностицира или проценува?
Лунд-Макеј скор се пресметува врз основа на КТ на синуси во коронална рамнина. Радиологот или ОРЛ хирургот го бодува секој синус и ОМК. Вкупниот скор се собира за левата и десната страна.
Во комбинација со Лунд-Кенеди ендоскопскиот скор (бодување на ендоскопскиот наод: полипи, едем, секрет, лузни) дава целосна објективна проценка на болеста.
Како да се разликува од слични состојби?
- Lund-Mackay skor — радиолошки (КТ); бодува заматување на синуси
- Lund-Kennedy skor — ендоскопски; бодува полипи, едем, секрет
- SNOT-22 — симптоматски прашалник; мери субјективното влијание на болеста врз квалитетот на животот
Кога да побарате специјалистичка проценка?
Лунд-Макеј скор е алатка која ја користи лекарот — пациентите не треба сами да го пресметуваат. Доколку сте добиле КТ наод со Лунд-Макеј скор, вашиот ОРЛ лекар ќе го интерпретира во контекст на вашите симптоми и ендоскопски наод.
Можности за лекување
Лунд-Макеј скор го насочува третманот:
- Скор 0–3 + благи симптоми → конзервативна терапија (ИНКС, плакнење на нос)
- Скор 4–8 + умерени симптоми + неуспех на конзервативната терапија → разгледување на FESS
- Скор >8 + тешки симптоми → силна индикација за FESS
Чести прашања
Што значи Лунд-Макеј скор 8?
Скор 8 од максимални 24 укажува на умерено зафаќање на синусите. Во контекст на хроничен риносинузитис кој не реагира на конзервативна терапија, скор 8 со соодветни симптоми (SNOT-22 ≥20) и ендоскопски наод може да биде доволен за разгледување на FESS. Интерпретацијата секогаш мора да биде во клинички контекст.
Може ли Лунд-Макеј скор да се подобри без операција?
Да — интраназални кортикостероиди и системски кортикостероиди можат да го намалат едемот на слузницата и да го подобрат КТ наодот. Особено кај назалните полипи, кортикостероидите можат значително да го намалат Лунд-Макеј скорот. Следењето со КТ по терапија е корисно за проценка на одговорот.
Поврзани содржини на порталот
Истражете детални страници, алгоритми и едукативни алатки поврзани со овој поим.