Epistaksa
Епистакса е медицински термин за крварење од нос, кое може да биде со слаб интензитет или многу силно.
Што значи овој поим?
Епистакса, позната и како крварење од нос, претставува губење на крв од ткивото што ја обложува внатрешноста на носот. Ова е една од најчестите итни состојби во оториноларингологијата и може да варира од благо капење до обилно крварење. Крварењето може да се појави од предниот дел на носот (антериорна епистакса), што е почесто и обично помалку сериозно, или од задниот дел на носот (постериорна епистакса), кое е поретко, но често бара медицинска интервенција поради поголема загуба на крв.
Причините за епистакса се разновидни и можат да бидат локални или системски. Локалните причини вклучуваат траума на носот (на пр. чепкање нос, удар), воспаленија на носната слузница (ринитис, синузитис), сувост на слузницата, тумори на носот или синусите, како и девијација на носната преграда. Системските причини опфаќаат висок крвен притисок (хипертензија), нарушувања на коагулацијата на крвта (на пр. хемофилија, тромбоцитопенија), употреба на антикоагуланси, заболувања на црниот дроб и одредени инфекции како грип или настинка. Понекогаш причината останува непозната.
Кога е важен во практиката?
Иако крварењето од нос често е безопасно и спонтано престанува, важно е да се обрне внимание на зачестеноста, интензитетот и времетраењето на крварењето. Повторената или обилна епистакса може да укажува на посериозни здравствени проблеми, како што се неконтролиран висок крвен притисок, нарушувања на коагулацијата на крвта или присуство на тумори. Во такви случаи, навремената медицинска проценка и третман се клучни за спречување на компликации и решавање на основната причина.
Кои се поврзаните симптоми или состојби?
Поврзани симптоми и знаци кои можат да ја придружуваат епистаксата или да укажуваат на нејзината причина вклучуваат:
- Сувост на носната слузница и иритација
- Често чепкање нос
- Модринки или крварење на непцата (укажува на нарушувања на коагулацијата)
- Главоболка и вртоглавица (кај висок крвен притисок)
- Умор и слабост (кај значителна загуба на крв)
Како се дијагностицира или проценува?
Дијагнозата на епистакса започнува со детална анамнеза за зачестеноста, времетраењето и количината на крварење, како и за присуството на други симптоми и земањето лекови. Следи физички преглед на носот, каде што со ендоскоп или риноскоп се прегледува носната шуплина за да се идентификува местото на крварење. Може да се спроведат и лабораториски испитувања на крвта, вклучувајќи комплетна крвна слика и тестови за коагулација, за да се исклучат системски причини. Во некои случаи, ако се сомнева на тумор или туѓо тело, може да биде потребна радиолошка обработка (КТ или МРИ).
Чести прашања
Кога крварењето од нос бара итна медицинска помош?
Итна медицинска помош треба да се побара ако крварењето е обилно и не престанува по 20 минути директен притисок, ако е предизвикано од сериозна повреда на главата, ако го отежнува дишењето, или ако се јавува со симптоми како вртоглавица, слабост и несвестица.
Како да се запре крварењето од нос дома?
Седнете исправено и наведнете се малку нанапред, стиснете го мекиот дел од носот со палецот и показалецот околу 10-15 минути. Дишете преку уста. Можете да ставите ладна облога на коренот на носот. Избегнувајте лежење и навалување на главата наназад.
Поврзани содржини на порталот
Истражете детални страници, алгоритми и едукативни алатки поврзани со овој поим.