Назални полипи
Хронична болест која може да се контролира — со правилна дијагностика и индивидуализиран план на лекување.
За кого е наменета оваа страница?
Оваа страница е наменета за пациенти кои:
Најчести симптоми на назалните полипи
Назалните полипи ретко болат — но значително ја нарушуваат квалитетот на животот преку збир на симптоми кои се развиваат постепено.
Запушување на носот
Чувство на полнота или блокада на едната или двете носни шуплини. Може да биде постојано или наизменично.
Губење на мирисот (хипосмија/аносмија)
Еден од најкарактеристичните симптоми. Може да биде делумен или целосен. Честопати е првиот знак кој пациентите го забележуваат.
Хроничен риносинусит
Постојано чувство на притисок или болка во лицето, загушеност, постназален дрип, хронична кашлица.
Намален квалитет на спиење
Дишење низ уста ноќе, 'рчење, замор. Потешките случаи може да бидат поврзани со опструктивна апнеа во сон.
Намален вкус
Губењето на мирисот директно влијае на перцепцијата на вкусот — храната ја губи аромата и вкусот.
Постназален дрип
Чувство на течење на слузта низ грлото, хронична кашлица, иритација на грлото.
Што се назалните полипи?
Назалните полипи се меки, бенигни творби кои настануваат од хронично воспалена слузница на носот или синусите. Не се малигни, но можат да пораснат до големина која целосно ја блокира носната шуплина.
Настануваат како последица на долготрајно воспаление — слузницата се задебелува, едематизира и постепено формира полип кој виси како капка во носната шуплина. Најчесто се двострани и повеќекратни.
Хроничниот риносинусит со назални полипи (CRSwNP) е комплексна воспалителна болест. Не може да се излечи — може само да се контролира. Целта на лекувањето е да ги намали полипите, да ги подобри симптомите и да ја продолжи ремисијата.
Чести коморбидитети
CRSwNP — Хроничен риносинусит со назални полипи. Комплексна воспалителна болест тип 2.
Како изгледа дијагностиката?
Точната дијагноза бара повеќе од преглед — потребна е ендоскопија на носот и КТ на синусите.
Ендоскопија на носот
Директна визуализација на носната шуплина со флексибилен или ригиден ендоскоп. Овозможува проценка на големината и распоредот на полипите, состојбата на слузницата и присуството на секрет. Безболна, амбулантна процедура.
КТ на синусите
Златен стандард за проценка на опсегот на болеста. Прикажува кои синуси се зафатени, степенот на опструкција и анатомски варијанти кои можат да влијаат на хируршкиот пристап.
Алерголошка обработка
Идентификација на алергени кои можат да придонесат кон хроничното воспаление. Кожни прик тестови или специфичен ИгЕ во крвта.
Лабораториска обработка
Комплетна крвна слика, диференцијална крвна слика (еозинофилија), вкупен и специфичен ИгЕ, по потреба биопсија на полипи.
Напомена: КТ снимките можете да ги испратите на преглед преку WeTransfer на [email protected] — без претходен доаѓање.
Лекови, хирургија и биолошка терапија
Лекувањето на назалните полипи е постепено — започнува со конзервативни мерки, а ескалира кон операција или биолошка терапија во зависност од одговорот.
Конзервативно лекување
Интраназалните кортикостероиди (INCS) се основа на лекувањето — ги намалуваат воспалението и големината на полипите. Миење на носот со физиолошки раствор го подобрува мукоцилијарниот клиренс. Системски кортикостероиди (кратки курсеви) за брзо намалување на полипите.
Хируршко лекување (FESS)
Функционалната ендоскопска хирургија на синусите (FESS) ги отстранува полипите и ги отвора синусите под визуелна контрола. Не е куративна — полипозата може да рецидивира. Целта е да ги подобри симптомите и да овозможи подобар ефект на локалните лекови.
Биолошка терапија
Моноклонски антитела (дупилумаб, омализумаб, мепполизумаб) таргетираат специфични воспалителни патишта. Индицирана кај тешки, рефракторни случаи на CRSwNP кои не одговараат на стандардното лекување.
Кога се разгледува операција?
FESS се разгледува кога конзервативното лекување не дало задоволителен одговор. Не е прва линија на лекување.
- Недоволен одговор на интраназалните кортикостероиди и миење на носот (≥ 3 месеци)
- Рецидивирачки акутни синуситиси и покрај конзервативното лекување
- Компликации на хроничниот риносинусит (орбитални, интракранијални)
- Полипоза која предизвикува целосна опструкција на носната шуплина
- Сомнеж за тумор — потребна е биопсија и хистолошка анализа
Напомена: Операцијата ги намалува полипите, но не го отстранува причинителот на болеста. Без постоперативно лекување, рецидивот е чест — особено кај CRSwNP со еозинофилно воспаление.
Кога се разгледува биолошка терапија?
Биолошката терапија е индицирана кај пациенти со тешки, рефракторни CRSwNP кои не одговараат на стандардното лекување.
- Потврдена дијагноза CRSwNP (КТ + ендоскопија)
- Неуспех на конзервативното лекување (INCS ≥ 3 мес.) и/или претходна FESS операција
- Тешки симптоми кои значително ја нарушуваат квалитетот на животот (SNOT-22 скор)
- Еозинофилно воспаление (еозинофилија во периферна крв или ткиво, зголемен вкупен ИгЕ)
- Коморбидитети: астма, АЕРД — особено поволен одговор на биолошката терапија
Дупилумаб (Dupixent) е моментално најшироко индициран биолошки лек за CRSwNP — ги блокира IL-4 и IL-13 сигналните патишта и делува и на астмата. Омализумаб е индициран кај алергискиот фенотип.
Кога е важно субспецијалистичко второ мислење?
Постојат ситуации во кои субспецијалистичкото мислење е особено вредно — независно од тоа каде сте досега лекувани.
КТ снимките и наодите можете да ги испратите однапред — консултацијата може да започне и без физичко доаѓање.
Често поставувани прашања
Закажете консултација
Консултацијата вклучува ендоскопски преглед на носот, проценка на КТ наодите и индивидуален план на лекување.
Можете да ни ги испратите КТ снимките однапред преку WeTransfer на [email protected]